دکتر محمد رضوانی متخصص مغز و اعصاب

  • Info@rezvanidr.com
  • 09197799011
تاثیر دیابت بر مغز

تاثیر دیابت بر مغز


تاثیر دیابت بر مغز


«دیابت» پرهزینه‌ترین بیماری در نظام بهداشت و درمان کشور است و سالانه بیش از ۲۰ درصد هزینه سلامت کشور تنها صرف درمان این بیماری می‌شود؛ از سوی دیگر نرخ شناسایی این بیماری در ایران بسیار پایین و تنها ۵۰ درصد بیماران مبتلا را شامل می‌شود که نشان نبود آگاهی کافی جامعه از این بیماری است. در سال ۱۳۹۲ وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی پیش بینی کرد در ۱۵ سال آینده، ۳۰ درصد ایرانیان به دیابت مبتلا خواهند شد. درصورت نداشتن آگاهی از ابتلا به دیابت، فرد مبتلا اقدامی برای کنترل این بیماری انجام نمی‌دهد و دیابت کنترل نشده می‌تواند منجر به مشکلات زیادی برای فرد و جامعه شود؛ این بیماری می‌تواند آسیب‌های جدی به بدن و به ویژه به اندام‌های مهم و کلیدی مانند مغز وارد کند.
تأثیرات عدم کنترل مناسب دیابت بر عملکرد مغز می‌تواند شامل احساس خستگی، تحریک‌پذیری، گیجی، از دست دادن حافظه، اختلال در مهارت حل مسئله، عدم توانایی در پردازش اطلاعات و نداشتن تمرکز باشد. همچنین تحقیقات زیادی در زمینه ارتباط بین آلزایمر و دیابت صورت گرفته است که برخی از آن‌ها وجود این ارتباط را تائید و برخی دیگر رد می‌کنند اما بسیاری از این مطالعات اظهار کرده‌اند که مبتلایان به دیابت به‌ویژه دیابت نوع دو ممکن است بیشتر در معرض ابتلا به آلزایمر و دمانس باشند.


قند خون بالا


قند خون بالا باعث آسیب به عروق خونی و به دنبال آن اختلال گردش خون شده که در نتیجه آن خون‌رسانی کافی به مغز صورت نمی‌گیرد. علاوه بر این قند خون بالا موجب افزایش ترشح ترکیبی به نام سروتونین (نوعی انتقال‌دهنده‌های عصبی) در مغز می‌شود که در اندازه طبیعی تأثیر مثبتی بر سلول‌های عصبی و عملکرد مغز دارند، اما مقادیر اضافه سروتونین می‌تواند اثر عکس داشته باشد و باعث آسیب سلول‌های عصبی و بروز التهاب در مغز گردد که به دنبال آن مشکلاتی نظیر از دست دادن حافظه و غیره ممکن است ایجاد شوند.


افت قند خون


قند خون پایین نیز می‌تواند اثر مشابهی بر مغز داشته باشد و منجر به بروز علائمی نظیر خستگی، سردرد و مشکلات حافظه گردد. وقتی قند کافی برای تولید انرژی به سلول‌های بدن نرسد، سلول‌های مغز نمی‌توانند به درستی عمل کنند و این موضوع تمرکز را با دشواری مواجه می‌سازد.
محققین همچنین دریافته‌اند که بیشترین اثر تخریبی دیابت روی مغز در ماده خاکستری مغز، جایی‌که نرون‌های اعضاء قرار دارند، به وقوع می‌پیوندد. کوچک شدگی ماده خاکستری اغلب شروعی است برای فرآیند تخریب نورونی از آن‌جایی‌ که در بیماران مبتلا به دیابت قبالً نشان داده شده است که دارای خطر بیشتری برای ابتال به آلزایمر هستند این یافتهها پیشنهاد دهنده این است که اختالالت ادراکی مربوط به تخریب نرونی می‌باشد. باید دانست که تمام بیماران مبتلا به دیابت دچار آلزایمر نمی‌شوند، ولی بسیاری از آن‌ها به هنگام پیری از نظر قدرت ادراکی و فکری ضعیف‌تر از افراد بدون دیابت می‌شوند و بیشتر دچار تخریب نرونی می‌گردند. این مطالعات همچنین نشان دهنده این است که برای هر 16 سال ابتلا به دیابت مغز آن‌ها از نظر ماده خاکستری 6 سال پیرتر از افراد بدون دیابت به نظر می‌رسد. بنابراین این بیماران باید حداکثر کوشش خود را در راه درمان و کنترل قند خون بکار گیرند.


جمع‌بندی


برای پیشگیری از بروز یا درمان مشکلات مغزی ناشی از دیابت کنترل نشده لازم است تا حد ممکن قند خون در محدوده طبیعی حفظ شود و از نوسان بیش از حد قند خون جلوگیری شود یعنی قند خون خیلی بالا یا خیلی پائین نباشد. با کنترل قند خون می‌توان مشکلات مغزی به وجود آمده را درمان یا از پیشرفت آن‌ها جلوگیری نمود.
در نظر داشته باشید با کنترل قند خون، ورزش و رژیم غذایی مناسب می‌توانیم سلامت مغز را در دیابت حفظ نماییم.

دیدگاه خود را بنویسید